Son Güncelleme
6 Mayıs 2008
Bilimkurgu2000 Ana Sayfayeni çıkan kitaplarkitaplardan bölümlerİlginç bilimsel konularBilimkurgu ve diğer konular
5 Yukarı

Rama Bahçesi yada Sondan Bir Önceki

Ruhi EFE

2003'de çekilen filmin posteriRama'yla Buluşma yıllar önce ülkemizde yayımlanmış ve bilimkurgu okurlarına doyumsuz bir okuma sağlamıştı. Yıllar için bu kitabın etkisi bilimkurgu okurları için her bilimkurgu yapıtında bulunamayan bir düzeyi aramalarını da sağlamıştı. Rama'yla Buluşma'nın son cümlesi "Ramalılar her şeyi üç kez yaparlar"dı. Bu cümle okuru doğal olarak Rama'nın devamının olacağı beklentisine sokmuştu. Bu konuda Clarke bakın ne diyor. "On beş yıl önce, Rama'yla Buluşma'nın en son satırları şöyleydi: 'Ramalılar her şeyi üç kez yaparlar.' Şimdi, bu sözcükler, benim, son düzeltmeleri yaparken son anda yaptığım bir değişiklikti. Aklımda -yemin ederim- kitabın devamını yapmak gibi bir düşünce yoktu; sadece bana doğru ve yoruma açık bir kitap sonu gibi gelmişti. (Gerçek yaşamda da, elbette hiçbir öykü bitmez.) Birçok okuyucu -ve kitap eleştiricisi- daha başından bir üçleme planladığım fikrine atladılar. Fakat planlamamıştım ancak şimdi bunun mükemmel bir fikir olduğunu anlıyorum." Arthur C. Clarke Rama'yla Buluşma'nın devamının planlanılmadığını belirterek dizinin yeni yazımını ortaya koymakta.

Rama I ve Rama Bahçesi birbirini takip eden bir çalışma bu anlamda Rama Bahçesi tek başına anlamlı olmamakta ve Rama II'nin okunmuş olmasını zorunlu kılıyor. Rama'yla Buluşma'da egemen olan bilinmezlik kavramı ve bilinmezliğin getirdiği olasılıklar Rama II ve Rama Bahçesi'nde yerini bilinenlerin bir sıralamasına bırakmış. Rama Bahçesi adım adım sırların açığa çıkışı verirken aynı zamanda kendi sırlarını da örerek farklı bir biçimde gizemlere yol açıyor. Ağırlıklı olarak insan davranışları ve bu davranışların evrensel boyutta sorgulanmasına yöneliniyor. Davranış biçimlerinin sorgulanmasında insanın kendini tanımasının yolları araştırılıyor.

Rama dizisi gerek kurgusu gerek yazım biçimiyle bilimkurguda bir başyapıt. Bu başyapıt bilimkurgu yazının dünyamızla ve insanla kısıtlı olduğu sanısında olunan birçok özelliğin, değerin aslında evrensel boyutta olduğunun vurgusu. Sanılar sadece insana özgü kabul edilen şeylerin aslında her tür akla ait olabileceğinin kabul edilmesiyle farklı bir biçim alacaktır. Evrensel boyutta bir gelişme ve yücelme kavramının temelinde en azından Clarke'a göre sevgi ve farklılığı kabul ediş bulunmaktadır. Bunların karşıtında varolan ise yozlaşma ve yok edicilik olarak belirmekte. Bu durum tipik iyi-kötü karşıtlığı olarak ele alınamaz, aksine iyi ve kötü kavramlarının bir ölçüde sorgusunu da içinde barındırmaktadır.

2003'de çekilen filmin posteri

Arthur C. Clarke'ın yazımının odak noktasını oluşturan evrensel yalnızlığın olmadığı ve insanın evrende yalnızlığının sadece göreli bir durum olduğu belirmesi Rama'da çok yoğun işlenmekte. Ve bu durum o biçime dönüştürülmekte ki, Rama'nın içinde olan insanlar Rama'nın bir başka tür tarafından oluşturulduğunu, yani gerçekliği reddedip bunu da gerçek haline dönüştürebilmektedirler. Rama Bahçesi'nin özellikle 4. bölümden sonrasında işlenen konu buna işaret ederken, insanın denetim altında olması gereken bir tür olduğu da anıştırılmakta. Clarke'ın insanın kendisine yaptığının denetlenmesi gerektiğine işareti insanlığın hâlâ çocukluk evresindeki bir tür olduğunun vurgusudur.

Rama Bahçesi, Rama'yla Buluşma ve Rama II okunmadan anlamsız kalacaktır. Bunun için Rama Bahçesi'nden önce bu iki kitabın okunması büyük ölçüde zorunludur. Eğer kendinize bir iyilik etmek istiyorsanız Rama dizisini kaçırmayın. Rama dizisinin son kitabı Rama'nın Sırrı ise İthaki tarafından yakında Türkçe'ye ilk kez kazandırılacak ve bu sırra hazırlıklı olun.

Not: İthaki, ülkemizde 1950'lerde Çağlayan Yayınevi tarafından başlatılan bilimkurgu yazınının önemli bir aşamasıdır. Çağlayan Yayınevi'nin bastığı bilimkurgular olabilecek en kötü biçimlerde okura sunulmuştu. Basılan kitaplarda yazar adının dahi bulunmadığını belirtirsek bu durum daha anlaşılır olacaktır. Daha sonraki süreçte ise basılan bilimkurgular bir dizi hata ve eksiklerle okura ulaştı. Ya da bilimkurgu özellikle büyük yayınevlerinin arada bir ilgilenen üvey evladıydı. İthaki, yayıncılığıyla ülkemizde bilimkurguya hak ettiği önemi veren ilk yayınevi olmasıyla önemlidir. Bu anlamda her tür ilgiyi sonuna kadar hak etmektedir.

Kitap Rehberi - Eylül 1999

Ruhi EFE

  Ana Sayfa  |  Yeni Kitaplar  |  Arama  |  Öyküler  |  Yazarlar  |  Sanal Kitaplar  |  Makaleler  
  Bilimsel Yazılar | Ödüller | Forum | Yayınevleri | e-Posta