Diskdünya romanlarının yazarı Terry Pratchett 1948 yılında Beaconsfield, Bucks'ta doğdu ve ölmedi. Kırk yedi yaşında. 1965 yılında bir gazeteci olarak çalışmaya başlamasından üç saat sonra ilk cesedini gördü. Bölgesel gazetecilikte, cumartesi futbol yazmak dışında, her işi yaptı ve o zamanlar Central Electricity Generating Board'da (Merkez Elektrik Üretim Şirketi) dört nükleer santralin sekiz yıl basın memurluğu yaptı. İnanacak birilerinin olduğunu düşünerek deneyimlerini yazdı. 1987'ye gelindiğinde şu kesin olarak ortaya çıktı ki 'Diskdünya' gerçek bir işten çok daha keyifliydi. Kitaplarının gelirleriyle birlikte işten ayrılıp tam gün yazarlığa başladı. Bundan sonra kitapları çoğaldı ve çoksatar listelerinde düzenli yerleri oldu. Çocuk kitapları yazdı. Zaman zaman edebiyat yapmakla suçlandı. Kızı Rhinna ve karısı Lyn'le beraber Wilshire'da yaşamaktadır, İşte bu kadar. Onunla 'Diskdünya' hakkında uzun uzadıya konuştuk:

Bunun her zaman sorulduğunu biliyorum, yine de burada sormak zorundayım... Diskdünya nereden geldi?

Dünyanın düz oluşu ve bir kaplumbağanın sırtında uzayda yol aldığı fikri tüm kıtalarda vardır diye düşünürüm. Birkaç öğrenci geçenlerde daha önce karşılaşmadığım bir versiyonunu bana gönderdiler. Hint Avrupa mitolojisinden filleri de elde edebilirsiniz. Yine de bana hep soruluyor ve hiç kimse dinlemiyor, bu yüzden diyorum ki; Diskdünya'yı ben yaptım.

Fantastik yazdığınızı mı düşünüyorsunuz?

Herhalde. Geçtiğimiz yıllarda bu konudaki görüşlerim çok karışıktı, fakat sanırım şimdi yerleşti. Sorun şu ki; çoğu kimse, fantastik olanın sınırının Camelot'un kuzeyinde ve Barbar Conan'ın güneyinde olduğunu düşünür, bu aynen Uzay Yolu'nun bilimkurgunun çoğunu oluşturduğunu söylemek gibidir. Ve bir sürü insan fantastik edebiyat sevmemelerine rağmen kitaplarımı sevdiklerini söylüyor, bu yüzden bir süre kafam kanştı. Kitaplarım fantastik değillerse, ne olduklarını bilmiyorum.

Fantastiğin ne olduğunu bilmiyor musunuz?

Bu yıl bir Avustralya turu yapmıştım. 'Alice Spring'e de gittik. Bir araba kiraladık ve Ayers Rock'a sürdük. Çünkü şöyle düşündüm; bu Avustralya'ya üçüncü kez gidişim ve havaalanına giden yolun ötesinde pek bir şey göremediğim çok yerde bulundum. Bu yüzden ya Rock ya da hiç. Yalnız ona 'uluru' demeniz gerekiyor çünkü Avustralya 1770 hatta 1642'den önce bile kayanın var olduğunu anımsadı bu onlar için iyi... binlerce yıldır isimleri olan bazı yerel şeyler varken, deve süren bir adam gelir ve insanları büyük harf 'C' ile başlayan coğrafya bildiği için keşfedilir ve isimlendirilir.

Neyse, aslında Rock'a tırmanmak işin asıl kısmıydı bu yüzden çok erken kalktım ve karanlıkta işe başladım. Sonra düşündüm ki; geceleyin, güneyin gök yüzünü hiç görmemiştim. Astronom olmayı düşlediğim ve yıldız haritalarındaki takım yıldızların benim için bilimkurgu olduğu yıllan hatırladım. Arabamı durdurdum, gözlerimi geceye alıştırdım ve yukarı baktım; oradaydılar. Bu bahsettiğim çölün gecesidir, dumansız; şehrin parlak ışıklan olmadan; şimdiye kadar gördüğümden çok daha parlaktılar. İşte oradaydı daha önce bilmediğim bir gökyüzü.

Bu fantastiktir, öyle mi?

Hayır. Bu sadece yeni bir şeydir. Bu asıl önemli olandır... Horizon'a doğru aşağılara baktım ve Orion oradaydı. Sekiz ya da dokuz yaşındayken Orion ilk ayırt edebildiğim takım yıldızıydı. Kalbimde Orion'u biliyordum fakat şimdi göğün aşağılarında görebiliyordum. Diğer takım yıldızlan yabancı değillerdi. Sadece daha önce görmediklerimdi, bilirsiniz. Bak, şu Sextert değil mi? Ne kadar ilginç. Fakat Orion yabancıydı. Eski ve çok görülen beylik bir şeyin yeni bir sunumu öyleki neredeyse ilk kez görüyorsunuz. İşte bu 'fantastikin' olması gereken şeydir.

Diskdünya'nın 'kaçış yeri' olduğu söyleniyor. Sanının bu terimi beğenmiyorsunuz.

Nasıl kullanıldığına bağlı. 60'larda ve 70'lerde kaçmak, dejenere bir terim olan 'kaçış edebiyatı'na bağlıydı. Şimdilerde insanların aklı daha başında çünkü gittikleri yerin kaçtıkları yerden iyi olduğu ortadaysa kaçıyorlar. Kaçış edebiyatı ve bilimkurgu okuduğum için yazarlığım gelişti; çünkü bana okuma sevgisi ve eğitim verdi.

Okuyucularınız ne türde?

Postalara bakılırsa her yaş ve her cinsiyetten. 'Truckers' ve 'Only You Can Save Mankind' gibi çocuk kitaplarından dolayı 9-14 yaş arası ve oldukça yoğun bir kısmı 18-28 ve 34-45 yaş arası.Bu arada çocukları dolayısıyla oldukça önemli bir ebeveyn grubu okurum var.İnsanlar genelde okuyucularımın 14 yaş civarında olduğunu düşünüyor. Aslında e - maillerde bunu destekliyor. Ama 14 yaşında bir çocuk bir kitabı sevdiğinde harika der. Annesi severse oturup yazara bir not yazar. Öğretmenler ya da kütüphanecilerse şöyle yazıyor. Genelde kitap okumasalar da, gençler arasında kitaplarınız çok popüler. Sanırım ne söylemeye çalıştıklarını anlıyorum.

Kendinizi 10 yıl sonra hâlâ Diskdünya kitapları yazarken düşlüyor musunuz?

Hayır. Tabii bu bir kural ya da yasak değil. Diskdünya'da yapabileceğim çok şey var. Çünkü oldukça esnek ama kendi sınırlan da tabii ki var. Yapmaktan hoşlanacağım başka şeyler de var, özellikle de çocuk kitaplarının başarısından sonra. Ama Diskdünya hakkında söyleyebileceğim iyi birşeyler varsa elbette söyleyeceğim.

Diskdünya'nın haritasının asla çizilemeyeceğini birçok defa söylemiştiniz. Ama çizilmesine izin verdiniz. Ankh Morpork Plan'ı oluşturuldu ve sizde tüm Diskdünya'nın haritasının yapılabileceğini söylüyorsunuz.

Sadece Diskdünya'yı tamamlayınca haritasının yapılabileceğini söylüyordum. Henüz detaylandırmadığım bir fikrime göre asıl sorun şu: İnsanları bir kitapta çıkarttığınız bir günlük bir geziye başka bir kitapta üç hafta için çıkartamazsınız, bunun için Ankh - Morpork'un caddeleri üzerinde çalışmak gerçekten büyüleyiciydi. Benim fantastik hakkındaki bir gerçeği fark etmemi sağladı. Şehrin çok belirgin olarak tanımlaması beni korkutuyordu. Çünkü bunu gelecekteki buluşları engelleyeceğini düşünüyorum.Oysa haritalandırma beni yeni fikirler konusunda cesaretlendirdi.Önce tasarlayıp sonra biçim veriyorsunuz, sınırlan siz koyuyorsunuz ve fikirler oluşmaya başlıyor. Bir kez dünya kurulduktan sonra haritası da yapılabilir. Bir dünya yaratıyorsunuz bir düzine kitapta eksikleri tamamlıyorsunuz, sonra birisi çıkar ve harita yaptığı için yığınla para kazanır. Diskdünya kesinlikle haritalanabilir. Fakat bunca kitap sonra Diskdünya halkı değişti gibi geliyor. Başlangıçta dürüstçe Tolkien'in aşağılarında bir kır manzarası gibi görünüyordu. Ankh-Morpork sadece başka bir fantastik şehirdi. Fakat sonra giderek bir İtalyan şehir devletine benzedi. Ah, Lord Vetinari. Ankh - Morpork, Mediciler tarafından yönetilen Rönesans Floransası'na benzemeye başladı. Yani Medici ve Ventiari arasında kısa zihinsel bir köprü. Muhtemelen Dentistiri veya Pyshiotherpi denen soylu aileler vardır.

Diskdünya'yı, kitaplardan birinde 'bir dünya ve tüm dünyaların aynası' olarak tarif ediyorsunuz.

Evet insanlar, özellikle Granny Weatherwax şirketi için, tanıdıkları insanlar gibi olduklarını söylediklerinde çok şaşırmıştım. Bir yazarın başarması gereken şeylerden biridir bu.