Son Güncelleme
6 Mayıs 2008
Bilimkurgu2000 Ana Sayfayeni çıkan kitaplarkitaplardan bölümlerİlginç bilimsel konularBilimkurgu ve diğer konular
5 Yukarı

İstilacı Uzaylılar

Mustafa Yelkenli

Orson Wells30 Ekim 1938 yılında CBS radyosunda müzik yayınım kesen spiker, hayali yer adlarını Amerikan kentleriyle değiştirerek "Merih gezegeninden gelen orduların öncüleri New Jersey kentine inmektedir" diye anons edince halkta bir tedirginliğin başlamasına yol açmıştı. Daha sonra İçişleri Bakanı'nın sesiyle Merihlilerin kitleler halinde Amerikalıları öldürdüğü, binaların yıkıldığı anlatılınca tedirginlik korkuya dönüşmüş, halk büyük bir panik içinde dağlara koşmaya başlamıştı. Skecin başında bunun bir öykü olduğu belirtilmesine rağmen radyolarını geç açanların paniği bütün kenti sarmış, bu kargaşalık içinde yaralananlar, korku nedeniyle erken doğum yapan kadınlara rastlanmıştı. 24 saat sonra halk ancak sakinleşebilmişti.

'Dünyaların Savaşı'nı radyofonik skeç halinde uyarlayan Howard Koch (televizyon sayfalarında yönetmen Byron Haskin'in 1953 yılında sinemaya uyarladığı filmin tanıtım yazılarında radyoya uyarlayanın Orson Wells'in olduğu yazılmaktadır. Meraklısı hangisinin doğru olduğunu araştırabilir) 75 dolar karşılığında skecin senaryosunu bir haftada yazmıştır.

Marsta yaşam

Ancak ne var ki, H(erbert) G(eorge) Wells bu uyarlamadan hiç memnun olmamıştı. H.G.Wells'in 1898 yılında yazdığı bu roman, arka planının da birçok gök bilimcinin yanılgılarını da gözler önüne serer. O güne kadar teleskoplarda görülen çizgileri kanala benzeten gökbilimcilerinin bilimsel açıklamaları birçok kişide Mars'ta yaşam olduğu kanısı uyandırmıştır. Wells'in de bu yorumların etkisi altında kaldığı açıkça görülüyor. Bu sadece Wells'e özgü bir olgu değil. Arthur C. Clarke'tan Asimov'a kadar birçok ünlü yazar Mars'ta yaşam olduğu varsayımıyla birçok öykü ve romanını Mars gezegeni üzerine kurgulamıştır. Ancak Wells bu romanı yazarken Mars'ta yaşam olmasından çok bilimkurgu formlarına en uygun atraksiyonlardan birini edebiyata uyarlamıştı. Üstün teknolojileriyle istilacı uzaylılar.

Karşısında onlarla eşit koşullarda olmayan dünyalıların kendini beğenmiş tavırlarını eleştirmek istemişti. O güne kadar ellerindeki ateşli silahlarla kendileriyle aynı koşullarda olmayan Afrika, Asya ve Amerika'daki yoksul ülkeleri istila edip sömüren Avrupalıları kendi gerçekleriyle karşı karşıya getirmişti. Bir Zamanlar en acımasız sömürgeci İngiltere'nin Marslıların istilası karşısında panik içinde çaresizce kaçışmalarını ince bir eleştiri olarak görmek gerek.

Marslılar silindir şeklindeki uzay gemileriyle dünyaya gelirler. Ancak ne var ki, bu uzay araçları dünyaya yumuşak iniş yapma yeteneğinden yoksundur. Yeryüzüne çarparak sert bir iniş yaparlar. Toprağa yan gömülü olarak dünyalılar tarafından bulunan bu aracın silindirin yuvarlak ucu kendi etrafında dönen bir tür pervaneye benzemektedir. Jules Verne de Ay'a gönderdiği uzay aracını bir mermi çekirdeğine benzetmişti. Uzaylıların fizik yapısı da yazarın hayal dünyasını zorlayıcı bir niteliktedir. Marslılar canlı, keskin bakışlı, koyu ve iri gözleriyle insanlık dışı ve canavarca görünmektedir. Çenesi olmayan bu yusyuvarlak kafada, gözlerin hemen altında yer alan v şeklinde bir ağız, takoza benzeyen alt dudak yer almaktadır. Mantarımsı görünümlü derileri kahve rengindedir. Ahtapotun kollarına benzeyen dokungaçları vardır.

Uzaylıları betimlemek çok ayrıntılı olmasa da Lukianos'a kadar uzanır.

Voltaire'in Micromegas'ını saymazsak Wells'e kadar uzaylılar edebiyat dünyasında pek yer almaz. İlk kez kötü uzaylıları Wells anlatır. Bununla birlikte bir başka ilk olan ışın silahlarının bu yapıtta kullanılmasıdır. Üç dalga yeşil duman, derin uğultulu ses ve parlayan alevler bir bakıma laserlerin ilk kaba örneğim andırır.

Mars'ta canlıların olması bu gezegende solunacak bir hava olduğunu da gösterir. Wells Mars'taki atmosferi dünyadakinden üç kat daha az oksijen içerdiğini, yer çekiminin de üç kat fazla olduğunu yazar. Bütün bu olumsuz koşulların Marslılar için önemli bir sorun olabileceğini söyler. Teknolojik gelişmeleri kitaplarında ayrıntılı bir şekilde vermekten kaçınan Wells'in en önemli özelliği teknolojiyi fetişleştirmekten öte bilimsel gelişmelerin insanlık üzerindeki etkisinin yansımalarını anlatmaya çalışmasıdır. Bir tür gelecekteki olası toplumsal yapının sosyo-politik dokusunu okurun yorumuna bırakır. Bu nedenle Marslılara karşı dünyalıların daha üstün silahlar yaratmasını değil, dünyanın kendine özgü koşullan Marslılara zarar vererek bu istilayı durdurur.

Bilimkurgu yazınının en önemli isimlerinden biri sayılan Wells aynı zamanda Edgar Allan Poe'dan sonra fantastik kurgunun da dev ismidir. 'Dünyaların Savaşı' bilimkurgu okurları için bir başyapıt özelliğini her zaman koruyacaktır.

Radikal Kitap - 7 Aralık 2001
Mustafa Yelkenli
  Ana Sayfa  |  Yeni Kitaplar  |  Arama  |  Öyküler  |  Yazarlar  |  Sanal Kitaplar  |  Makaleler  
  Bilimsel Yazılar | Ödüller | Forum | Yayınevleri | e-Posta